📝 Những khó khăn “không biết làm gì” của sinh viên thực tập kiểm toán
Khi bắt đầu thực tập kiểm toán, nhiều bạn tưởng rằng một số phần hành như tài sản cố định rất dễ: chỉ cần đối chiếu sổ sách, tính khấu hao, ghi vào báo cáo là xong. Nhưng thực tế… không hề đơn giản như vậy!
Các khó khăn thường gặp:
1️⃣ Không biết cách đánh giá rủi ro
- Chỉ ghi nhận chứng từ vào giấy tờ làm việc mà không biết đâu là rủi ro trọng yếu.
- Không thấy những chi tiết nhỏ nhưng quan trọng, ví dụ: tài sản bị hư hại, chờ thanh lý, hay cầm cố.
2️⃣ Thiếu kỹ năng phân tích số liệu
- Chỉ tính khấu hao theo công thức là xong, nhưng không biết kiểm tra tính nhất quán với khấu hao các năm trước.
- Không phát hiện ra gian lận tinh vi, như thay đổi ngày tăng tài sản, số năm khấu hao, hay tài sản được thế chấp trùng lặp.
3️⃣ Khó khăn trong việc đọc và hiểu hồ sơ
- Hồ sơ tài sản cố định gồm hóa đơn, hợp đồng, biên bản bàn giao, chứng từ thanh toán… rất nhiều, phải đọc kỹ mới phát hiện vấn đề.
- Không biết phân loại tài sản cố định với chi phí trả trước hay chi phí xây dựng cơ bản dở dang, dẫn đến đánh giá chưa đúng.
4️⃣ Thiếu kiến thức về chuẩn mực và pháp luật
- Không biết khi nào phải áp dụng chuẩn mực kế toán số 03, số 04, hay thông tư 45.
- Chưa nắm luật đất đai, xây dựng, thuế, nên khó nhận ra các sai sót trọng yếu liên quan đến pháp lý hay thuế.
5️⃣ Khó khăn trong thuyết minh báo cáo tài chính
- Không biết nhặt thông tin gì: tài sản hết khấu hao nhưng vẫn sử dụng, tài sản cầm cố, tài sản tạm thời không sử dụng…
- Làm theo form mẫu mà không hiểu bản chất, dễ bỏ sót các thông tin quan trọng.
💡 Tóm lại:
Thực tập kiểm toán không chỉ là điền số liệu vào file Excel hay ghi nhận chứng từ.
Bạn cần tư duy như một kiểm toán viên thực thụ: phân tích, đánh giá rủi ro, đọc hiểu hồ sơ, nhận biết gian lận, và áp dụng chuẩn mực cùng pháp luật.
Mọi việc từ cơ bản đến nâng cao đều cần thời gian, kinh nghiệm và sự tập trung để không bỏ sót chi tiết quan trọng.
Nếu bạn là sinh viên thực tập, đừng lo lắng khi cảm thấy “không biết làm gì” — điều đó hoàn toàn bình thường. Quan trọng là học cách đặt câu hỏi, đọc kỹ hồ sơ, và tư duy tổng thể, dần dần bạn sẽ hiểu được giá trị thật sự của công việc kiểm toán.
Và bạn có thể học làm phần hành TSCĐ qua video FREE bên dưới. Hãy kéo xuống dể xem nhé.
“Sinh viên thực tập kiểm toán – Tại sao lại KHÔNG BIẾT LÀM GÌ?”
Bạn có để ý không?
Cứ mỗi mùa thực tập kiểm toán là inbox của mình lại đầy những câu hỏi giống nhau:
❌ “Anh ơi, em vào khách hàng ngày đầu… mà không biết phải làm gì!”
❌ “Chị ơi, em thấy kiểm toán toàn tài khoản 128, 515… mà em chẳng hiểu họ đang làm cái gì luôn.”
❌ “Sếp bảo em tính lại lãi 128, mà em tưởng là chỉ cần lấy hợp đồng rồi tự tính??”
❌ “Em đọc sổ chi tiết mà hoa mắt… không biết phải đối chiếu gì, bắt đầu từ đâu…”
❌ “Em sợ nhất là bị giao phần hành 128 – lãi tiền gửi… thấy phức tạp kinh khủng…”
Sự thật là:
Không một trường đại học nào dạy bạn những thứ kiểm toán thực sự làm.
Và khi vào mùa thực tập, sinh viên rơi ngay vào vòng xoáy:
1. Không hiểu bản chất phần hành ➜ hoang mang, không biết làm bước nào trước
Trong thực tế:
- Tài khoản 128 phải phân loại theo kỳ hạn (≤3 tháng, 3–12 tháng, >12 tháng)
- Phải biết lấy dữ liệu từ xác nhận ngân hàng, internet banking, sao kê tháng sau
- Phải biết rằng xem hợp đồng là chưa đủ — hợp đồng chỉ chứng minh ở thời điểm ký, không chứng minh còn dư cuối kỳ
→ Đây là lý do sinh viên cứ bị “đơ” khi senior hỏi:
“Em đã kiểm tra hiện hữu và quyền sở hữu chưa?”
2. Không biết cách kiểm tra lãi 128 ➜ bị mất cả ngày chỉ vì… xin nhặt từng hợp đồng
Sinh viên mới vào thường:
- Nghĩ rằng phải xin toàn bộ hợp đồng trong kỳ
- Tính lại từng hợp đồng 1
- Điền vào file như cái máy
⇒ Đây là cách nhanh nhất để “đốt” 3–5 ngày và vẫn không làm ra kết quả.
Trong khi đó, kiểm toán thực sự có:
✔ Phương pháp SAP – ước tính lãi
✔ Phương pháp tính theo số dư hiện hữu
✔ Chỉ cần 1 lãi suất đại diện, không cần chính xác tuyệt đối
✔ Và quan trọng nhất: kiểm tra lại tính đúng đắn của nguồn dữ liệu
Nhưng vì chưa ai dạy bạn, nên ai cũng chọn cách khổ nhất.
3. Không biết “đúng – sai” nằm ở đâu ➜ càng làm càng lo, càng sợ
Rất nhiều bạn chỉ kiểm tra theo checklist:
- Có hợp đồng
- Có biên bản
- Có chữ ký
➡ Nghĩ thế là xong.
Nhưng thực tế kiểm toán là phải trả lời:
- Chứng từ này thích hợp chưa?
- Đầy đủ chưa?
- Có rủi ro gì không nhìn thấy bằng mắt thường?
Những phần như lãi tiền gửi, lãi cho vay, cổ tức…
→ Nếu không biết “điểm sai có thể nằm ở đâu”, bạn sẽ làm kiểm toán theo kiểu “copy – paste”.
4. Không biết đọc sổ ➜ không biết bóc tách nghiệp vụ ➜ không biết chọn mẫu
Ví dụ ở tài khoản 515 – doanh thu tài chính:
- Phải đối chiếu sổ chi tiết 515 đối ứng 911, chứ không lấy ở cân đối phát sinh
- Phải bóc tách xem:
- lãi tiền gửi
- lãi cho vay
- cổ tức
- chênh lệch tỷ giá
- Mỗi nội dung lại có thủ tục khác nhau
Sinh viên không biết điều này → làm sai ngay từ bước đầu.
Vì sao sinh viên thực tập cứ cảm thấy “lạc lối”?
✔ Vì kiến thức trên trường không giống những gì kiểm toán làm
✔ Vì không ai hướng dẫn bạn tư duy kiểm toán thực tế
✔ Vì không ai chỉ bạn cách đọc sổ – bóc tách – kiểm tra
✔ Vì tài liệu nội bộ Big4/Non-Big không bao giờ giao cho sinh viên
Bạn chỉ được giao file, rồi tự bơi.
❗Nhưng chỉ với 500.000đ, bạn hoàn toàn có thể làm chủ mùa thực tập kiểm toán
Trong khóa thực hành này, bạn sẽ học được:
⭐ Cách kiểm toán 13 phần hành thực tập và năm 1 như kiểm toán viên thực thụ
⭐ Hiểu đúng và làm đúng SAP, TOD, đối chiếu sổ, phân tích số liệu
⭐ Cách nhìn rủi ro mà sinh viên mới không bao giờ biết
⭐ Cách xử lý phần hành nhanh – đúng – gọn mà các senior đánh giá rất cao
⭐ Biết chính xác phải làm gì khi bước vào khách hàng